Το Λαϊκό Πανεπιστήμιο Κ.ΑΛ.Ο. ένας από τους 81 οργανισμούς από 18 ευρωπαϊκές χώρες που ενώνουν τη φωνή τους, καλώντας τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να δώσουν στην κοινωνική καινοτομία τη θέση που της αναλογεί: μια ξεκάθαρη θέση με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028–2034).
Προχωρήσαμε και επίσημα στην προσυπογραφή της «Διακήρυξης της Μαδρίτης για την ουσιαστική αναγνώριση και χρηματοδότηση της κοινωνικής καινοτομίας στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ 2028–2034». Ενώσαμε τις δυνάμεις μας με ακόμα 80 οργανισμούς από όλη την Ευρώπη, σε μια κοινή προσπάθεια διεκδίκησης που συντονίζεται από τα Εθνικά Κέντρα Ικανοτήτων για την Κοινωνική Καινοτομία.
Η Διακήρυξη υιοθετήθηκε στις 5 Μαΐου 2026 στη Μαδρίτη, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αμοιβαίας μάθησης των εθνικών κέντρων ικανοτήτων με τίτλο «Social Innovation Portfolios in Practice: Building Advocacy for Systemic Change» («Χαρτοφυλάκια Κοινωνικής Καινοτομίας στην Πράξη: Προώθηση της Συστημικής Αλλαγής»). Στη συνάντηση αυτή συμμετείχαν ειδικοί σε θέματα πολιτικής και πρακτικής από 18 κράτη-μέλη της ΕΕ. Πρόκειται για την πιο σημαντική, μέχρι σήμερα, συλλογική παρέμβαση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος κοινωνικής καινοτομίας, την οποία υπογράφουν δημόσιες αρχές, ερευνητικά ιδρύματα, κοινωνικές επιχειρήσεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και αρμόδιοι εθνικοί φορείς.
Αυτή την περίοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύεται το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο —τον επταετή προϋπολογισμό που θα καθορίσει τις ευρωπαϊκές επενδύσεις για την περίοδο 2028-2034. Στην τρέχουσα μορφή της, η πρόταση αναφέρεται στην κοινωνική καινοτομία μόνο αποσπασματικά. Κι αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η κοινωνική καινοτομία συνδέεται άμεσα με όλες τις βασικές προτεραιότητες της ΕΕ: την ποιοτική απασχόληση, την κοινωνική ένταξη, την εδαφική συνοχή, την ανθεκτικότητα, καθώς και την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Η Διακήρυξη επισημαίνει ότι υπάρχει μια δομική ανισορροπία που πρέπει να διορθωθεί τώρα, όσο ακόμη διαμορφώνεται η αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού.
Τα πέντε βασικά αιτήματα
Η Διακήρυξη καταθέτει πέντε συγκεκριμένες προτάσεις, καλώντας τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη-μέλη να:
- Αναγνωρίσουν ρητά την κοινωνική καινοτομία ως οριζόντια προσέγγιση για την υλοποίηση των στόχων του προϋπολογισμού.
- Δημιουργήσουν σαφείς και προσβάσιμες οδούς χρηματοδότησης στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Σύμπραξης, καθώς και στον Μηχανισμό της ΕΕ.
- Διατηρήσουν και να ενισχύσουν τους πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ+) που προορίζονται για την κοινωνική καινοτομία, τον πειραματισμό, τις υποδομές του οικοσυστήματος και την κλιμάκωση των λύσεων.
- Εντάξουν πιο ενεργά τις κοινωνικά καινοτόμες επιχειρήσεις και προσεγγίσεις στα χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανταγωνιστικότητα και την έρευνα.
- Παρέχουν διαρκή δομική υποστήριξη στα Εθνικά Κέντρα Ικανοτήτων και στους ενδιάμεσους φορείς που βοηθούν την κοινωνική καινοτομία να παράγει αποτελέσματα σε μεγάλη κλίμακα.
Η δική μας θέση
Συνυπογράψαμε αυτή τη Διακήρυξη γιατί πιστεύουμε ότι οι μεγάλες προκλήσεις της Ευρώπης —όπως οι ανισότητες, η δημοκρατική ευθραυστότητα και οι πιέσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης— δεν αντιμετωπίζονται με συμβατικές λύσεις. Χρειαζόμαστε τη δυνατότητα να πειραματιζόμαστε, να μαθαίνουμε από τις επιτυχημένες πρακτικές και να χτίζουμε τις υποδομές που θα επιτρέπουν στις καλές ιδέες να αναπτύσσονται. Αυτό ακριβώς προσφέρει η κοινωνική καινοτομία. Και γι’ αυτό της αξίζει μια μόνιμη, οργανική θέση στον τρόπο με τον οποίο επενδύει η Ευρώπη.
Διαβάστε ολόκληρη τη Διακήρυξη εδώ.